Muzyka w dawnej Bydgoszczy. Miejsca i wykonawcy. Cz. 1

Muzykowanie domowe

   Śpiew lub amatorskie uprawianie gry na instrumentach przez osoby prywatne czyli tak zwane muzykowanie domowe było kiedyś o wiele częstszym zajęciem niż w obecnych czasach. Paweł Podejko w swojej pracy pt. „Życie muzyczne w Bydgoszczy do końca XVIII wieku”, (w: „Życie muzyczne dawnego Gdańska, Pomorza i Kujaw”, seria: Kultura Muzyczna Północnych Ziem Polskich nr 9, Gdańsk 2001, s. 123 ) tak o tym pisze: „… muzykę w dawnej Bydgoszczy uprawiano również w domach bogatych mieszczan. Wskazywałaby na to notatka z księgi testamentów z lat 1581-1650, gdzie obok innych przedmiotów znalazły się również „skrzypce włoskie w puzdrze”, u innego obywatela (Walentego Weyttera) w spisie pozostałych po jego śmierci rzeczy znaleziono „bębenek niewielki” , a przy „inwentarzu rzeczy” nieboszczyka Pawła, organisty farnego (zm. 1586) między innymi znajdujemy clavi[c]ord spedalem, Regalik de integro Tabulatura.”  

Wirginał 163-1640 Jan_Miense_Molenaer

 

   W „Szkicach z dziejów dawnej Bydgoszczy. XVI - XVIII w.” seria: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Popularnonaukowe nr 9, Bydgoszcz 1975, s. 135) autorzy Zenonb Guldon i Ryszard Kabacński dodają: „W tym samym inwentarzu czytamy o partesach drukowanych, czyli nutach z zapisem wielogłosowych utworów wokalnych. Podobne utwory posiadał w swojej bibliotece Tomasz Znój z Krobii, bakałarz sztuk wyzwolonych i profesor bydgoskiej szkoły (1599) […] Jan Grzymała posiadał w swojej bibliotece dziełko zapisane w inwentarzu pośmiertnym (1609 r. ) „Nomodoia Grecolatina”. Był to zbiór sakralnych formuł melodycznych wywodzących się z czasów starożytnych, przejętych później, w zmienionej oczywiście formie przez Kościół. Pieśni te wykonywano a capella [bez towarzyszenia instrumentów – przyp. aut.] bądź z towarzyszeniem instrumentów szarpanych. „

 Karczmy i gospody

  Odgłosy natury z Puszczy Bydgoskiej w stolicy Kujaw przetrwały w parkach, polach i strumykach przedmieść. Wzbogaciły je odgłosy młynów i jazów wodnych na Wyspie Młyńskiej, a od końca XVIII w. szum śluz Kanału Bydgoskiego. Muzyka, którą dawniej grano, śpiewano na jarmarkach, w barkach zacumowanych przy Brdzie, w domach, na podwórkach, w karczmach czy w gospodach nie była tak spokojna jak ta na wsi. Ale śpiewano i grano często, do późna i głośno.     

David_Teniers_-_Boerenkermis

 

  W „Oekonomice ziemiańskiej” wydanej w Krakowie w 1693 r. (przytacza Oskar Kolberg w V tomie dzieła „Lud”) napisano: „Kaczmarz ma mieć muzykę zwyczajną, dudę i skrzypka, którym tanecznicy płacą, osobliwie ci , którzy w tańcu przodkują, kaczmarz jednak ma też pewnych czasów utraktować muzykę , aby się do niego gdzie indziey nie oddalali, albowiem szynk bez muzyki, wóz bez smarowidła, taniec bez dziewki za nic stoi”. O tym, że karczmarze bydgoscy przestrzegali tej maksymy i to nieraz do późnej pory nocnej świadczy fakt, że w 1672 r. władze miejskie naszego miasta wydały uchwałę, której fragment brzmiał następująco: „Które to uchwały, osobliwie zakazania grania, muzyki, nocnych hałasów, grassancyi, tańców i innych rozpust, tak sławetny oboj urząd, jako i wszystkie ordines na 4 rogach rynku tutecznego publikować”. Jak wiadomo z historycznych przekazów zakazy te nieraz były powtarzane, aby poskromić rozochoconych miłośników głośnego grania, śpiewania i tańców w godzinach nocnych.  

Zamek bydgoski

   Przypuszczać też można, że muzyka rozbrzmiewała na zamku bydgoskim. Było to miejsce gdzie urzędowały władze miejskie i gdzie zapewne odbywały się różne uroczystości związane ze sprawowaniem tej władzy np. objęcie urzędu przez kolejnych starostów, wizytacje królewskie lub innych dostojników. Wiadomo o koncertach muzyków gdańskich na zamku bydgoskim. Sprowadzali ich możni mieszczanie jak np. Kościeleccy - starostowie grodu bydgoskiego.

   Tak pisał na początku XX w. o tym Gabriel Henner w wierszu „Jak Jan z Kościelca muzykę gdańską sprowadził”:

„Dobrześ to Janie z Kościelca uczynił na Boże Ciało

I całą gildię strzelecką uczciłeś pięknie i z pańska,

Iżeś w te mury Bydgoszczy muzykę wielce wspaniałą

Sprowadził miejskiej swej braci aże z samego Gdańska.”

  Nie ma pewnych źródeł, które potwierdzałyby fakt istnienia w bydgoskiej kapeli miejskiej. Rachunki miejskie z XVIII w. zawierają co prawda zapisy sum wydatkowanych na kapelę grającą w pierwszą niedzielę adwentu (1757) i święta wielkanocne (1762), ale mogła to być kapela sprowadzona, a nie miejscowa.

  Wiadomo, że w 1788 r. odbywały się w Bydgoszczy koncert publiczne. Działało tu 6 muzyków zawodowych. Pozostali muzycy wykonywali muzykę amatorsko.  

Panorama Bydgoszczy - Eryk Dahlberg 1657 r.

 

Muzyka w dawnej Bydgoszczy. Wstęp

   Tradycje muzyczne Bydgoszczy sięgają bardzo dawnych czasów. Wpłynęło to zapewne na powstanie w naszym mieście aktywnie działającego Towarzystwa Muzycznego, prężnie działającej Filharmonii Pomorskiej, Opery Nova i Akademii Muzycznej. Nie ulega wątpliwości, że Bydgoszcz należy do miast, które posiadają jedną z lepszych infrastruktur muzycznych w kraju. Po staropolsku powiedziano by – Bydgoszcz muzyką stoi.

    Celem moich kilku postów jest przedstawienie dziejów „muzyczności” naszego miasta; naszkicowanie głównych nurtów życia muzycznego w dawnej Bydgoszczy na podstawie literatury opartej na źródłach.

    Muzyka to dźwięki powstające w wyniku gry na instrumentach, ale źródłem dźwięków jest też to co słyszymy obok siebie, za oknem.

 

   Miasto lokowane zostało nad rzeką w jej urokliwej dolinie pośród lasów. Zaczęło się od muzyki natury – od Puszczy Bydgoskiej, szumu Brdy i Wisły, szmeru licznych, wijących się wśród drzew strumyków, śpiewu skowronka czy rzecznej rybitwy. Piękno krajobrazu, dźwięki przyrody i zasobność ziemi kujawskiej dawało ludziom ochotę i siłę, by wyrazić melodią i tańcem swoją radość i smutek. Muzyka natury zapisała się w duszy mieszkańców naszego regionu i miasta. Cechą ludności zamieszkującej okolice Puszczy Bydgoskiej w dolinie Brdy i Wisły była wrażliwość na dźwięki. Mieszkańcy tej ziemi stworzyli z nich niepowtarzalne melodie oraz piękny styl poruszania się w tańcu zwanym kujawiakiem – jednym z pięciu polskich tańców narodowych.

     Według Kasjodora - rzymskiego literata i historyka żyjącego na przełomie V i VI wieku: "Muzyka to najwdzięczniejsze i nader pożyteczne poznanie, które kieruje nasz umysł ku wyższym rzeczom, a uszy koi melodią. Dzięki muzyce trafnie myślimy, pięknie mówimy i odpowiednio się poruszamy." Pogląd ten znalazł w pełni zastosowanie na ziemi kujawskiej i jej stolicy – Bydgoszczy.

    Te tradycje, wyrosłe z samej natury, kultywuje od 1958 r. do dziś Zespół Pieśni i Tańca Ziemia Bydgoska. Zespół liczy około 120 osób; chórzystów, tancerzy, muzyków. Popularyzuje on kulturę ludową Regionu Kujawsko-Pomorskiego : Kaszub, Kujaw i Pałuk. Posiada tez w swoim repertuarze pieśni i tańce innych regionów.

   Muzykalność regionu Kujaw w czasach współczesnych realizuje się najpełniej w jego stolicy. Jest to największe skupisko ludzkie i skupiają się tu jak w soczewce najważniejsze i na najwyższym poziomie instytucje i dokonania świadczące o muzykalności regionu i miasta.

David_Teniers_-_Boerenkermis

 

     Z badań historycznych wynika jednak, że muzyka i śpiew towarzyszyły mieszkańcom Bydgoszczy od wieków, wiele wcześniej niż zanim miasto to zostało stolicą województwa.

Miejsca i ośrodki gdzie uprawiano muzykę lub poprzez swoją działalność wpływano na rozwój umuzykalnienia społeczeństwa to muzykowanie domowe, karczmy i gospody, zamek bydgoski, cechy i bractwa kościelne, Zakon Bernardynów i szkoły (parafialna przy Farze, przy zakonie karmelitów, kolegium bernardyńskie, kolegium jezuickie).

 

Macierzyństwo i społeczeństwo

Matka - osoba niezwykle ważna (jeśli nie najważniejsza) w życiu każdego człowieka. To ona mówi nam co dobre, a co złe, wskazuje nam właściwą drogę, pragnie dać nam wszystko co najlepsze i najbardziej wartościowe. Rola matki jest znacząca w życiu każdego człowieka, szczególnie dziecka. To ona ma „zbudować fundament” wartości człowieka i decydować jak będzie wyglądało jego życie. Ukształtowanie kręgosłupa moralnego człowieka rozpoczyna się już od czasów niemowlęcych. Jeżeli dziecko nie otrzyma miłości od matki, to na pewno nie będzie jej okazywało innym, gdyż samo nie zazna jej we własnym domu.

W sztafecie pokoleń kobiety odgrywają kluczową rolę, Gdyby nie ich poświęcenie, ryzyko związane z porodem, praca związana z prowadzeniem domu i wychowaniem dzieci; praca, która nie kończy się o godzinie szesnastej, ale trwa do czasu aż dzieci usną. Chciałabym dodać, że zaczyna się ta praca przed godziną 6. rano, bo na tą godzinę przypada pierwsze karmienie niemowlaka, a więc matka musi wstać przed tą godziną, aby to jedzenie przygotować. Trzeba też wspomnieć o nieprzespanych nocach, kiedy dzieci chorują. Kiedy mama wraca do pracy po urlopie wychowawczym, przy trojgu dzieciach, musi wstać co najmniej o 45 minut wcześniej (niż gdyby wstawałaby tych dzieci nie posiadała), aby przygotować im śniadanie w domu i do szkoły. Aby temu sprostać wstawałam o godzinie 5.40. Do pracy szlam na godzinę 7.30. 

 

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz – ekonomistka z Uniwersytetu Jagiellońskiego w wywiadzie w „Gazecie Bydgoskiej” z 10. sierpnia 2015 r. m.in. tak mówi: „Gospodarka opiera się na pracy, ziemi i kapitale. Mamy dyskurs, który krąży wyłącznie wokół kapitału. Zastanawiamy się, co zrobić, żeby się u nas pojawił, jaki, w jakiej formie. Nie ma dyskusji o pracy. A jeżeli już jest, to wyłącznie o istniejących zasobach – mamy grupę ludzi i chcemy ją popchnąć w jakimś kierunku. A przecież ludzie skądś się biorą. W Polsce traktuje się dzieci jako prywatną sprawę gospodarstwa domowego. I to przekłada na taki przyrost naturalny, jaki mamy w Polsce – wskaźnik dzietności wynosi 1,3, podczas gdy odtwarzalność wymaga 2,1 na kobietę. Prosty rachunek – do 2030 r. liczebność Polski spadnie o parę milionów osób. […] Lubię czytać Adama Smitha, który pisał, że to nie jego matka, ale rzeźnik i piekarz dostarczali mu obiad na stół. Smith nie zauważał pracy swojej matki i do dziś jest ona niewidoczna dla ekonomistów, bo jest nieodpłatna.”

Lekceważenie roli i pracy matek zaowocowało spadkiem liczby urodzeń do tego stopnia, że jest ona na granicy zastępowalności pokoleń. Gdyby nie kobiety, ważne role i funkcje, które wykonują mężczyźni, nie były nikomu potrzebne. To dzięki kobietom politycy mają nad kim sprawować władzę, ma kto bronić naszej ojczyzny, budowniczowie mają komu budować domy, a księża mają dla kogo odprawiać mszę świętą.

„[…] dzieje człowieka poczynają się na nowo od łona każdej z matek pośród bogactwa języków, kultur i ras.” ( Jan Paweł II „Orędzie na Boże Narodzenie Urbi et Orbi 1987”).

„Jan Paweł II naucza także, iż specyficznym powołaniem kobiety jest to, iż Bóg w sposób szczególny powierza jej człowieka, konkretnych, potrzebujących troski ludzi. Kobiety świadome swej godności i swego powołania, mogą wspólnie z mężczyznami podejmować odpowiedzialność za losy ludzkości, tak w życiu prywatnym, jak na arenie życia publicznego”. („Kronika kobiet”, Warszawa 1993/ s. 1988).

Kim jest matka i jakie obowiązki niesie jej życie pisze ks. M. Maliński („Modlitwa na każdy dzień” s. 204), który jako duchowny czyni odniesienie do Matki Bożej. Opisuje on rolę każdej matki w sposób bardzo trafny: „W Niej składamy hołd tym kobietom, które część swojego życia oddały drugiemu człowiekowi: ciągi nieprzespanych nocy, dnie wypełnione gotowaniem kaszek i podgrzewaniem mleka, praniem pieluszek, drżeniem o każdy kaszel i każdy skok temperatury; w bezustannym zalataniu, żeby ze wszystkim zdążyć; potem troską o każdy samodzielny krok małego człowieka, który zaczyna nieporadnie wchodzić w życie – mając w perspektywie samotność. W Niej oddajemy hołd kobietom, które słowu „kocham” nadały najpełniejszy kształt.”

Nie politycy tworzą przyszłość narodu, a robią to matki, które dobrze wypełniają swoje obowiązki. Mają one prawo, aby je szanować i poważnie traktowa ich problemy i ich głos na forum społecznym we wszystkich aspektach życia ludzkiego .

Naród, który nie traktuje poważnie kobiet, w tym macierzyństwa, jest skazany jeżeli nie na zagładę to na pewno na degradację.

„Mistrzowie kształtują uczniów, matki tworzą ludzi” – Zygmunt Krasiński

Muzyka o Bydgoszczy - cz. 3

    Wiele piosenek o Bydgoszczy ukazało się na płytach. Są wśród nich zarówno te wymienione powyżej jak i inne. Jest to wspomniana przez mnie płyta wydana w latach sześćdziesiątych z kompozycjami Zbigniewa Lachowicza do tekstów Oli Obarskiej pt. „Bydgoszcz jedyne miasto” i „Zielono jest w naszej Bydgoszczy” śpiewanymi przez Irenę Santor, a wydanej przez Polskie Nagrania (N 0688).

 

    „Bydgoski maj” Huberta Stróżyka został uwieczniony na płycie pt.”Amatorskie zespoły Związku Zawodowego Chemików” wydanej przez firmę Pronit (LP ZL 495).

 

    Z nowszych utrwalonych muzycznych dokonań muzycznego środowiska bydgoskiego w dziedzinie muzyki rozrywkowej trzeba wspomnieć o płycie „Piosenki bydgoskie”. Została ona wydana z okazji 660 rocznicy (2006 r.) ustanowienia praw miejskich dla Bydgoszczy. Wydawcą jej był Wydział Kultury i Promocji Urzędu Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz to miasto gdzie działa Filharmonia Pomorska, Opera Nova, Akademia Muzyczna, ale jest to jednocześnie miasto gdzie działają dobre muzyczne zespoły rockowe, jazzowe, bluesowe. Wydawnictwo to kieruje uwagę na różnorodność dróg, którymi podążają bydgoscy młodzi muzycy – od popu do jazzu. Płyta ta jest dostępna w wypożyczalni zbiorów muzycznych Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bydgoszczy pod sygnaturą CD 8085.

    „Żyć i umrzeć w BDG” to album nagrany w 2013 roku przez Macieja Wacława „Schizmaćka”. Wraz z przyjaciółmi stworzył kompozycje z Bydgoszczą w tle. Znajdują się tu utwory, których akcja dzieje się w mieście, a także takie, w których jest wprost hołd składany naszemu miastu jak na przykład kompozycja „Nie ma takiej drugiej”.

    W 2016 roku ukazała się płyta pt. „Piosenki bydgoskie” zainicjowana przez tenora Piotra Trellę (umarł w październiku 2020 r.), byłego prezesa Klubu Środowisk Twórczych. Jego głównie staraniem doszło do realizacji tego wydawnictwa. Uświetniło ono 670-lecie Bydgoszczy. Znalazły się na niej znane już piosenki, skomponowane w XX w., ale umieszczono tu też wiele utworów, które istniały tylko na papierze. Zostały one zaaranżowane i nagrane na nowo jak np. "Wspomnienie o Bydgoszczy" sł - Maciej Dyakowski, muz. - Andrzej Szczypiński (obecnie profesor Akademii Muz. W Wiedniu). On, jego żona i córka są wykonawcami; "Bydgoska samba"- autor i wykonawca to Włodzimierz Szymański; "Tango z Łuczniczką" – sL. Zenoen Tomaszewski, muz. Jan Drzewiecki, wykonuje Joachim Perlik; "Nowa Bydgoszcz" – napisał Edmund Rogalski, wykonuje Agnieszka Glazik czy "Między Wisłą a Brdą" – sł. Zdisław Prus, muz. Paweł Grajnert.

     Materiał tutaj przedstawiony ukazuje tylko część muzycznego pejzażu Bydgoszczy - miasta muzyki, muzyków i fanów muzyki. Dobre byłoby wydanie minia-albumu z płytą DVD. Wydawnictwo zapoznawałoby turystów i mieszkańców naszego kujawskiego grodu z najbardziej charakterystycznymi hasłami i tematami muzycznymi związanymi z historią i kulturą Bydgoszczy. Omawiałoby zjawiska, które poprzez dźwięki stwarzają muzyczną aurę Bydgoszczy, a także te działania, które w sposób merytoryczny upowszechniają kulturę muzyczną. W opracowaniu tekstowym znalazłby się krótki zarys dziejów życia muzycznego naszego grodu, a także komentarze historyczne do jego dźwiękowych symboli. oraz krótkie omówienia dokonań i znaczenie najważniejszych zjawisk, miejsc, zespołów i instytucji działających na polu muzyki w naszym mieście. Na płycie znalazłyby się dźwięki, głosy i melodie najbardziej charakterystyczne dla naszego miasta np. kujawiak tańczony przez zespół „Ziemia Bydgoska”, dzwony Fary, hejnał, nagrania fragmentu koncertu orkiestry Filharmonii i Capelli Bydgostiensis, fragment przedstawienia zespołu Opery Nova, piosenki o Bydgoszczy itp. Znaczenie powyższego wydawnictwa to: edukacja mieszkańców, szczególnie młodzieży miasta i regionu; zwiększenie zainteresowania miastem i regionem mieszkańców Polski i Europy. Wydawnictwo to przyczyni się także do wzrostu poczucia tożsamości mieszkańców, pogłębi wiedzę o wkładzie naszego miasta i regionu dla kultury Polski i Europy, będzie działaniem na rzecz promocji miasta i regionu w kraju i za granicą.

    Bydgoszcz to muzyczna perła. Pozwólmy tej perle zabłysnąć pełnym blaskiem.

Muzyka o Bydgoszczy - cz. 2

    Twórcą pierwszej piosenki o Bydgoszczy, która powstała po po II wojnie światowej, był Jan Wojakiewicz, Napisał on zarówno muzykę jak i jej słowa. Powstała ona w związku z obchodami 600-lecia Bydgoszczy, Nosiła tytuł „Piosenka o Bydgoszczy”. Utwór ten wydano w opracowaniu Grzegorza Kardasia w 1946 r. Wydawcą był Komitet 600-lecia miasta Bydgoszczy. Jeden z egzemplarzy tego utworu znajduje się w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bydgoszczy w Dziale Zbiorów Specjalnych pod sygnaturą MAGS Muz 3541(4).

   W archiwach bydgoskiego radia PiK znajduje kilka piosenek o Bydgoszczy, które powstały w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. Część z nich była wykonana przez członków zespołu Edmunda Lubiatowskiego. Noszą one tytuły: „Bydgoska radio-piosenka”, „Piosenka o Bydgoszczy”. Powstanie ich było związane być może z comiesięcznymi plebiscytami na piosenkę o Bydgoszczy. W połowie la 60. popularnością cieszyła się piosenka „Bydgoski maj” (muz. i sł. H. Stróżyk) wykonywana przez duet wokalistów – Edwarda Stasińskiego (do 2018 r. śpiewak na etacie Opery Nova w Bydgoszczy) i Huberta Stróżyka. Z tego okresu pochodzi też pop-rockowa piosenka o Bydgoszczy w wykonaniu zespołu Solavis. Żaden jednak ze wspomnianych utworów nie może równać się popularnością z kompozycjami Zbigniewa Lachowicza do tekstów Oli Obarskiej pt. „Bydgoszcz jedyne miasto” i „Zielono jest w naszej Bydgoszczy” śpiewanymi przez Irenę Santor.

Ola Obarska

  

   Te ostatnie piosenki zostały wydane na płycie analogowej, która znajduje się w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bydgoszczy w Dziale Zbiorów Specjalnych (sygn. Pł 1512).

     Wiele utworów opiewających uroki Bydgoszczy, które powstały już w XXI w. zamieszczono w internecie. Pod adresem https://prawicowyinternet.pl/piosenki-o-bydgoszczy/ można posłuchać następujących piosenek o naszym grodzie (umieszczonych tu w 2014 r. ): Bydgoska Wenecja – wykon. Ryczące Dwudziestki; Bydgoszcz jedyne miasto – wykon. Irena Santor; To Nie Paradise - wykon. Fiedas; Bydgoszcz- wykon. Variété; Moje miato jest na B. - wykin. Roan; Zielono jest w naszej Bydgoszczy – wykon. Irena Santor; O Bydgoszczy piosenka – wykon. Con Anima.

    W kwietniu 2014 r. Dom Kultury nr 5 oraz Pałac Młodzieży zorganizował Festiwal Piosenki Dziecięcej i Młodzieżowej „Moje miasto Bydgoszcz”. Do udziału zaproszono wokalistów, instrumentalistów z bydgoskich placówek oświatowych, placówek wychowania pozaszkolnego, szkół artystycznych i bydgoskich instytucji kultury. Festiwal odbył się pod Honorowym Patronatem Prezydenta Bydgoszczy Rafała Bruskiego. Projekt realizowany był ze środków Bydgoskiego Grantu Oświatowego. Zgłoszono 16 utworów. - "BDG SOUND" - Maxxie Band; "Moje miasto" – Źródlaki; "Bydgoszcz moim miastem jest" - Wiktor Kobus; "Miasto nad Brdą" - Prima Violini; "Moje miasto Bydgoszcz" - Zespół Pieśni i Tańca Płomienie; "Bydgoszcz na świeczniku" – Misiolandia; "Bydgoszcz to mój dom" - Łukasz Dyngosz; "Tylko Bydgoszcz" – Iskierki; "Bydgoszcz - to jest moje miasto" - Gitary z Piątki i Damian Kolasiński; "Tu jest mój dom" - duet - P. Szczeblewska / D. Jabłonka; "O Bydgoszczy piosenka" - Con Anima; "Spacer po Bydgoszczy" - Bydgoskie Nutki; "Rondo - Bydgoszcz" - Antonina Gawryłkiewicz; "Najpiękniej jest w Bydgoszczy" - Aleksandra Śliwa; "Bydgoszcz tańczy" - Aleksandra Kortas; "Sen o Bydgoszczy" Agata Maternowska

   Pod niższym adresem internetowym można posłuchać tych piosenek https://bydgoszcz.naszemiasto.pl/zaglosuj-na-najciekawsza-piosenke-o-bydgoszczy/ar/c13-2722428

  Bydgoskie motywy znajdziemy też w piosenkach Variete, np. w utworach "Z Mózgu do Gongu" i "Bydgoszcz". O naszym mieście rapują w utworze pt. "Mieszkańcy Bydgoszczy" wykonawcy z grupy Kloszard.

   Na kanale You Tube od październiku 2020 r. można posłuchać piosernki o Bydgoszczy pt. „Brda – miasta dusza”. Utwór powstał na 100-lecie powrotu Bydgoszczy do Polski. Słowa do niego napisał bydgoszczanin Piotr Kubiak, wykonawcą i autorem muzyki jest wokalista Sylwester Domański.

  Na kanale You Tube można też posłuchać następujących piosenek: „To nie paradise” – piosenki o Bydgoszczy rapera Fiedasa z 2019 r.; „Piosenka o Bydgoszczy” – sł. i muz. Piotr Górski, wykon. uczniowie Szkoły Podstawowej nr 45 w Bydgoszczy; „Nowa Bydgoszcz” – wyk. Jan Rubczak (członek zespołu „Spółka z Zaułka” działającego w latach 70-tych i 80-tych XX w. przy Klubie Studenckim „Beanus” w Bydgoszczy).

   W marcu 2021 r. na stronie naszabydgoszcz.pl pod adresem https://naszabydgoszcz.pl/wczoraj-premiera-dzis-u-nas-kolejna-piosenka-o-bydgoszczy/ zamieszczono piosenkę pt. "Moje miasto", którą wykonuje Zespół Dawida Okońskiego. Jest to młody bydgoski zespół. Tworzą go studenci Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Zespół gra muzykę pop-rockową z domieszką alternatywy.

   Inne piosenki, które napisano o Bydgoszczy, a których brzmienie jest trudniej dostępne to: „To moje miejsce, to mój dom…” - sł. Zdzisław Pruss; muz. Józef Świder; „To miejsce…” - sł. Elwira Woźniak; muz. Bohdan Riemer (skomp. w 1994 r.); „Pieśń dzieci Ziemi Bydgoskiej” - sł. Andrzej Baszkowski; muz. W. Buchwald; „Miasto” – Upside Down; „Hej Bydgoszczy” – sł. i muz. – Barbara Kalinowska – (skomp. w 2019 r.).

Muzyka o Bydgoszczy - cz. 1

    Każde miasto ma coś co wyróżnia go wśród innych miejscowości, coś wyjątkowego, niespotykanego gdzie indziej - w Polsce, Europie czy nawet na świecie. Bydgoszcz - stolicę Kujaw, na pewno wyróżnia muzyka. Historia ułożyła niepowtarzalny zapis zdarzeń, dźwięków i rytmów charakterystycznych dla naszego grodu. Bydgoszcz propaguje muzykę, ale i muzyka też promuje nasze miasto – mówi o jego dziejach i pięknie; wpływa na pogłębienie tożsamości mieszkańców ze swoim grodem oraz zapoznaje z nim innych mieszkańców Polski. 

     Symbolem muzycznym, który pełni rolę znaku identyfikacyjnego, charakterystycznego dla Bydgoszczy to hejnał - kompozycja prof. Konrada Pałubickiego z 1946 na motywach kaszubskiego wiwatu . Napisany został na konkurs z okazji 600-lecia miasta. Od 1993 roku hejnał odtwarzany jest z zapisu cyfrowego trzy razy dziennie: o godzinie 12.00, 15.00 i 18.00.

    Utworem z dziedziny muzyki poważnej dedykowanym Bydgoszczy jest Miserere op. 44. Skomponował go jeden z wybitnych kompozytorów polskich - Mikołaj Górecki. Dedykacja na karcie tytułowej kompozycji brzmi „Bydgoszczy poświęcam” i ma ona związek z tzw. wydarzeniami bydgoskimi z marca 1981 r., kiedy milicja zaatakowała przedstawicieli NSZZ „Solidarność” oraz rolników domagających się utworzenia własnego związku zawodowego. Utwór doczekał się publicznej prezentacji sześć lat po powstaniu czyli w 1987 r. na XXV Bydgoskim Festiwal Muzycznym.

    W 2012 r. płytę o naszym mieście nagrał Oer, bydgoski producent, który razem z Biszem i Kayem tworzy najbardziej znany hiphopowy skład z Bydgoszczy czyli B.O.K. Płyta nosi tytuł "Dźwięki B-D-G" i jest w całości instrumentalna, osadzona w takich klimatach jak jazz, hip hop, dubstep, jungle czy drum n bass. Zawiera ona osiem kompozycji. Jest rodzajem ścieżki dźwiękowej podkreślającej charakter różnych miejsc w Bydgoszczy. To muzyczna podróż przez najbardziej charakterystyczne punkty miasta jak rzeźba Łuczniczki czy Przechodzącego przez rzekę lub na przykład Dolina Śmierci.

    Najliczniejszą jednak grupą utworów muzycznych sławiących nasze miasto są piosenki. Kiedy zaczęłam zbierać materiały do artykułu nie przypuszczałam, że jest ich tak wiele. Takie piosenki jak „Warszawa da się lubić” czy „Mkną po szynach niebieskie tramwaje” (o Wrocławiu) stały się w pewnym stopniu słowno-muzyczną wizytówką wspomnianych miast. O Bydgoszczy powstało na przestrzeni dziewięćdziesięciu lat wiele piosenek przekazujących treści o mieszkańcach i prawdach charakterystycznych dla naszego grodu.

 

 

   Pierwszą z nich o jakiej udało mi się dowiedzieć był walc pt. „Na falach Brdy”, skomponowany przez Zygmunta Karasińskiego – znanego przedwojennego twórcy tak popularnych przebojów jak „Każdemu wolno kochać”, „Czy pamiętasz tę noc w Zakopanem?” albo „Czy pani mieszka sama?” Słowa do piosenki o Bydgoszczy napisał Szymon Kataszek. Ciekawa jest historia powstania tego utworu. Przed II wojną światową rozrywkowe muzykowanie w bydgoskich lokalach restauracyjnych i hotelowych było popularne. W maju 1931 roku, duet Karasiński - Kataszek przyjechał ze swoją orkiestrą do Bydgoszczy, gdzie występował przez kilkanaście dni w hotelu „Pod Orłem”, przygrywając gościom kawiarni do tańca na popołudniowych dansingach. W tym czasie redakcja „Dziennika Bydgoskiego” zaproponowała artystom napisanie piosenki o naszym mieście. Autorzy piosenki spostrzegłszy związki Bydgoszczy z wodą i nieustający ruch barek na Brdzie, postanowili nawiązać do bardzo popularnych w tym czasach ogólnoświatowych hitów „Fale Dunaju” i „Fale Amuru”. Napisali walczyka, któremu dali tytuł „Na falach Brdy”. Anonse o tym utworze ukazywały się w kolejnych numerach Dziennika Bydgoskiego począwszy od 21 do 24 maja 1931 r. W pierwszym z nich i w późniejszym dodatku nadzwyczajnym utwór ten został opublikowany w całości wraz z zapisem nutowym.

 

W bibliotece jak w aptece

W bibliotece jak w aptece - są tu leki rozmaite.

Znajdziesz je w dobrych lekturach lub na płytach są ukryte.

 Twoja przyjaciółka książka tu na ciebie wiernie czeka.

Może wspomóc cię w bolączkach. Jest wzmocnieniem dla człowieka.

W bibliotece jak w aptece znajdziesz leki na swą duszę.

Kiedy życie ci doskwiera, one skrócą twe katusze.

Są tu leki na zmęczenie, na myśli uspokojenie,

na w harmonii przebywanie, bo łączy wspólne czytanie.

Książka bywa także lekiem dla niektórych chorych ludzi.

Stosując biblioterapię można chęć do życia wzbudzić.

 

Znajdziesz tutaj takie dzieła, które humor ci poprawią,

bo są tu muzyczne płyty, co przyjemność tobie sprawią

i wpłyną na pocieszenie. Moc z muzyki dobrej płynie.

Nerwów twoich rozdrażnienie wnet przy takich dźwiękach minie.

 

Z bibliotecznych płyt muzyka płynie jak fale w potoku.

Zanurz się w te dźwięki miłe – odkryj świat przyjazny wokół.

W ramach muzykoterapii jest pacjentom zalecany

pewien rodzaj tych utworów, które leczą duszy rany.

Biblioteka to apteka, które darmo daje leki.

Bierz i czytaj; bierz i słuchaj. Tak korzystaj z tej apteki.

 Autor:

Eulalia Ryszkowska