Moda francuska - 1786/1787. Moda damska - nakrycia głowy

   Przed pojawieniem się czasopism modowych na początku XVIII wieku wiadomości o modzie były rozpowszechniane przez ludzi związanych z produkcją tkanin i ubrań. Krawcy objeżdżali siedziby bogatszych klientów i demonstrowali im najnowsze fasony. W krajach, które posiadały kolonie, wysyłano lalki ubrane w modele nowych strojów.

   „Pierwszym pismem z ilustrowanymi artykułami na temat aktualnej mody był galant Mercure z XVII wieku. Ale dopiero w następnym stuleciu pojawiły się oryginalne publikacje modow. Pierre de La Mésangère napisał w 1818 r., że najstarszym dziennikiem mody jest Le Cabinet des Nouvellistes, ou les Nouvelles du Tems mise en Figures, zawierający ogólny zbiór wszystkich ciekawostek, nowości i wydarzeń, które mają miejsce każdego miesiąca we wszystkich częściach Europy, z opis mody, ubioru, mebli,... datowany na rok 1728. Pierwsze pisma modowe pojawiły się więc w XVIII wieku . w szczególności Journal of taste, czyli kurier mody (miesięcznik wydawany w Paryżu od 1768 do 1770), Lady’s Magazine (od 1770) Londynie, Galeria francuskich mód i kostiumów założona przez Guillaume François Roger Molé ( 1742-1790), wydawany od 1778 w Paryżu i zawierający kolorowe druki , następnie Cabinet des modes (1785-1786), Magasin des mode (1786-1789), Journal der Moden rozpoczęty w 1786 w Niemczech.” [z Wikipedii pod hasłem Magazine de mode w tłumaczeniu na j. polski Magazyn modowy]

 

Page_de_titre_du_Cabinet_des_modes_1785._Gravure_Second_Cahier_Planche_III_Lecler_del._Duhamel_sculp.

Bertuch_Journal_des_Luxus

 

    Gdy ok. 1770 r. pojawiła się zamożna burżuazja, której majątek otwierał dostęp do najwyższych warstw społecznych, na dworze francuskim zapanowała moda pełna udziwnień i ekstrawagancji. Przez 10 lat królowały suknie na ogromnych rusztowaniach zwanych panier (Suknia angielska i suknia polska) i rozbudowane fryzury (nawet męskie peruki). Jednak w miarę przenikania się sfer dworskich i mieszczaństwa ekstrawagancje podkreślające różnice statusu społecznego utraciły znaczenie, a nabrały go względy praktyczne i wpływy mody angielskiej przeżywającej zmiany związane z rewolucją przemysłową. Znikają całkowicie krynoliny i ogromne fryzury, nakryciem głowy staje się dekorowany piórami i wstążkami kapelusz.

Oto kilka rycin modnych kapeluszy i czepków z Magasin des modes nouvelles françaises et anglaises 1786/87:

 

Chiton

Chiton to koszula lniana lub wełniana z krótkimi rękawami noszona w starożytnej Grecji pochodzenia fenickiego, znana od czasów Homera ( VIII w.p.n.e.).

W okresie archaicznym chiton krojono kloszowo, bogato plisowano. Użyta tkanina mogła dochodzić do trzech metrów szerokości. 

 

W okresie klasycznym chiton składał się z dwóch prostokątnych kawałków materiału zszytych dłuższymi bokami do wysokości ramion, na ramionach spinany fibulami i guzikami. Chiton zakładany był bezpośrednio na ciało; mógł być luźny bądź z paskiem w talii, długi (do kostek; zwany chitonem jońskim) lub krótki (do połowy ud; zwany doryckim).

Chiton dorycki był zasadniczym ubiorem męskim, wojownicy nosili go pod pancerzem przeciwko otarciom ciała. 

Chiton męski dwa razy przepasany, na szyi spięcie chlamidy

Chitony jońskie – z cienkiej tkaniny lnianej, bogato fałdowane – od połowy VI w. p.n.e. zaczęły nosić też kobiety.

Chiton joński - fałdzista, plisowana tunika z lnu.

Chiton kobiecy zbluzowany nad paskiem na wysokości bioder. Był to jeden ze sposobów skracania zbyt długiej szaty. Fałda, która się tworzyła nosi nazwę kolpos.

 

Długi chiton nosili dostojnicy, kapłani, starsi mężczyźni i kobiety; krótki – młodzież i wojownicy.

Kapłani i dostojnicy chętnie występowali w chitonach jońskich (chitón poderes), niekiedy nawet z trenami.

Chitony kobiece posiadały odrzutki (tzw. apoptygma – odgięty na zewnątrz górny brzeg chitonu) sięgający do pasa lub bioder.

Uboższa wersja chitonu męskiego 

  Prostszą i uboższą wersją chitonu był exomís; nosili go ci, którzy pracowali fizycznie. Była to bardzo lekka i luźna szata, spięta zazwyczaj jedynie na lewym ramieniu dla swobody ruchów.

W okresie hellenistycznym (od IV w.p.n.e.) – kobiety zaczęły przewiązywać chiton pod piersiami i wydłużać go z tyłu.

Chiton, z odrzutką lub bez, był noszony w tym samym okresie co dorycki peplos.

Bibliografia:

Wikipedia

Słownik terminów artystycznych i architektonicznych, Warszawa 2011

Historia ubiorów /Maria Gutkowska-Rychlewska, Wrocław - Warszawa 1968