Przewodnik po bydgoskiej książnicy

   Od dawna nosiłam się z zamiarem opracowania i zamieszczenia na moim blogu krótkiego przewodnika po Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej okraszonego odpowiednimi ilustracjami. Zanim uzbierałam ilustracje doszły do mnie informacje o questach tzn.  o rodzajach gier  polegających na odkrywaniu dziedzictwa miejsca i tworzeniu nieoznakowanych szlaków, którymi można wędrować kierując się informacjami zawartymi w wierszowanych wskazówkach. [def. Za Wikipedią]

   Zainspirowana  modnymi ostatnio questami  pokusiłam się o ułożeniu  nie gry, ale wierszowanego przewodnika,  według którego można  wędrować  odkrywając niepowtarzalne dziedzictwo zawarte w zbiorach książnicy bydgoskiej. Wobec faktu, że organizacja biblioteki ulega zmianom chciałabym  zaznaczyć, że mój przewodnik dotyczy jej stanu organizacyjnego aktualnego na rok 2016.

Życzę miłego spaceru. 

Piękno Bydgoszczy przed ponad stu laty. Budynek Teatru Miejskiego zbudowany w 1896 r. Zniszczony po II wojnie świat.

Przed ponad wiekiem, gdy secesja swe uroki rozsiewała,

 tysiąc dziewięćset trzecim roku bydgoska książnica powstała.

Pierwszy polski dyrektor -  Witold Bełza jej patronuje.

On zapoczątkował dzieło, które do dziś funkcjonuje.

Główny gmach tej biblioteki jest przy Rynku Starym.

Budynek to klasycystyczny, z bagażem historii niemałym.

Kiedyś był gmachem sądowym i dla złoczyńców więzieniem.

Dziś nauka oraz sztuka rozsyłają stąd promienie.

Wypożyczalnia znajduje się po prawej stronie hallu głównego.

Tu wypożyczysz wszelkie książki, które zabierzesz do domu swego.

Możesz je czytać cały miesiąc. Potem przedłużyć o jeszcze dwa.

Czytaj, rozmyślaj, zgłębiaj wiedzę. Niech z nią przygoda ciągle trwa.

Przechodząc przez wypożyczalnię, zejdź na dół kilkoma schodkami.

Powita Cię agenda Fabula, a w niej regały z powieściami.

Z Fabuli wejdź na pierwsze piętro, idź korytarzem w lewo.

Znajdziesz się w czytelni gdzie o regionie, dowiesz się wszystkiego.

Są tu książki i gazety o Pomorzu i Kujawach.

Poznasz życie małych ojczyzn w rożnych czasach i przejawach,

ale na miejscu przy stolikach. Stąd nie należy nic wynosić

pod groźbą kary. Nie rób tego, nawet gdy ktoś by cię o to prosił.

Niedaleko, bo piętro wyżej, wstąp do  Czytelni Bibliograficznej.

Tu czekają różne informacje w ilości wprost astronomicznej.

Znajdziesz tutaj z wielu dziedzin spisy źródeł oraz książek.

Skorzystaj z nich przy prezentacji. Szybciej zadanie swe rozwiążesz.

Wracając z tych przybytków wiedzy, przejdź z powrotem do hallu głównego

i wejdź po schodach na pierwsze piętro. Tu znajdziesz też coś ciekawego.

Najpierw spotkasz gabloty z wystawką, potem drzwi do różnych czytelni -

głównej, czasopism i prawniczej. Na miejscu wiedzę swą uzupełnij.

 

Skorzystaj z tego morza wiedzy zawartej w gazetach i poradnikach,

encyklopediach z różnych dziedzin, kodeksach czy też podręcznikach.

Następnie odwiedź podobne miejsce. Przejawić musisz wędrówki chęć

wzdłuż Gdańskiej, w prawo Krasińskiego i w lewo – na Libelta pięć.

W Izbie Pamięci pisarza Adama Grzymały-Siedleckiego

znajdziesz wiele pamiątek mówiących o dokonaniach jego.

Cała bardzo cenna spuścizna po nim tu się zachowała.

Ta czytelnia to też skarbnica wiedzy o teatrze niemała.

Czytelnia w Izbie Pamięci A. Grzymały-Siedleckiego

Gdy opuścisz już jej progi, doznasz przeżyć niewyobrażalnych,

kiedy na ulicy Długiej znajdziesz  się w dziale zbiorów specjalnych.

Siedziba Działu Zbiorów Specjalnych WiMBP w Bydgoszczy ul. Długa 41

Tu są najcenniejsze zbiory od ponad wieku zbierane.

Niektóre z nich na szczególnych prawach są udostępniane. 

Czytelnia Zbiorów Specjalnych WiMBP w Bydgoszczy - ul. Długa 41, 1 piętro

Dowiesz się jak myśleli i żyli ludzie w wiekach dawnych:

są tu grafiki, stare mapy i rękopisy twórców sławnych;

Plan szyku bojowego w 1716 r. okolicy Korfu, J.B. Homann, Norymberga

Są też  medale i herbarze; inkunabuły i afisze;

Znajdziesz tu także fotografie,fotokopie i mikrofisze.

Nicolaus de Ausmo: Supplementum Summae Pisanellae. Wenecja 1482 r.

 

Fotokopie widoków starej Bydgoszczy

Częścią tych zbiorów jest biblioteka co w średniowieczu się  zaczyna.

Zwiedzać ją można tylko w grupach. To staropolska  Bernardyna.

Pomieszczenie biblioteki bernardynów  bydgoskich w budynku WiMBP w Bydgoszczy.

Ta książnica mądrych mnichów świadczy o historii miasta;

założona – wiek  piętnasty. Z biegiem czasu zbiór narastał,

Rękopis ze zbiorów biblioteki bydgoskich Bernardynów - XIV w.

by dojść liczby dwóch tysiąc i czterysta na dokładkę.

Jest  tu Haller, Ungler, Wietor  –  druki w Polsce bardzo rzadkie.

Wypożyczalnia multimedialna przy ul. Długiej 39

W budynku obok zbiorów specjalnych znajdziesz drugą wypożyczalnię.

Tu się zanurzysz w morzu dźwięków. Tutaj dokształcisz się medialnie. 

Możesz  do domu  wypożyczyć Mozarta albo Beethovena,

Bacha, Vivaldiego, Haydna, Griega, Brahmsa czy Chopina.

Wypożyczalnia multimedialna książnicy bydgoskiej

Słuchać możesz  nowszych rytmów, kiedy taka twoja wola.

Jest tu tango, charleston, rumba. Znajdziesz także rock’n’rolla.

Tu są dźwięki  dla każdego, kto muzyki potrzebuje.

Możesz słuchać czego zechcesz i kieszeni nie zrujnujesz!

Na tym kończę mój przewodnik. Już nie zwlekaj, przyjdź i kwita.

Ta książnica swoich gości przez  sześć dni w tygodniu wita. 

Frag. obrazu Martino_Altomonte

Przyjdź do miejsca dobrej mocy, gdzie duch wiedzy emanuje.

Tu klucz do mądrości życia, wciąż na ciebie oczekuje.

Napisała  Eulalia Ryszkowska

Kanał Bydgoski - opowieść rymowana

Kanał Bydgoski doczekał się wiele opracowań, zarówno niemieckich jak i polskich. Także dużo informacji na ten temat można znaleźć w Wikipedii.

W wielkim skrócie popularyzuję ten unikatowy zabytek w formie rymowanej.  

W czasie rządów króla Stasia Polacy przygotowywali

plan kanału bydgoskiego, lecz go nie zrealizowali,

bo nastąpił rozbiór Polski. Niemcy pomysł ten przejęli

i po roku od zaboru wnet budowę tę zaczęli.

Lubostroń Płaskorz.w sali rotudnowej. Marianna Skórzewska przedst. Fryderykowi Wiel. plany budowy Kanału Bydgoskiego.

Szybko kanał zbudowali, ze śluzami i mostami.

Połączono Odrę z Wisłą zgodnie z polskimi planami.

Popłynęły barki, tratwy. Na nich szypry i flisacy.

Wieźli zboże, skóry, drewno. Wzrosła Bydgoszcz z tej ich pracy.

Krótko potem nad kanałem piękne planty utworzono

i nad brzegiem liczne krzewy oraz drzewa posadzono. 

Wnet kawiarnie tu powstały z ogrodami muzycznymi –

„U Wilkego” czy „Kwiatowa”, z lampionami ozdobnymi.

W okresie międzywojennym tę tradycję podtrzymano.

Dzięki Brdzie i kanałowi gospodarkę rozwijano.

Z portu tutaj wypływały barki z towarem wszelakim –

węglem, wapnem, kamieniami - na bydgoskie wodne szlaki. 

Przez Okole oraz Miedzyń, stąd na Prądy do Noteci,

dalej Wartą aż do Odry – wiedzą o tym nawet dzieci.

Po drugiej wojnie światowej bydgoska żegluga trwała,

i do teraz, mimo zmian, jak działała tak wciąż działa.

Dzisiaj kanał już nie pełni dawnych funkcji, ale za to

jest zabytkiem i atrakcją dla turystów w każde lato. 

Wozi ludzi tramwaj wodny od spichlerzy aż do „Gwiazdy”.

O tym jak tu żeglowano może się dowiedzieć każdy.

W czasie drogi fale, śluzy cicho szemrzą o historii.

Wspominają dni świetności, gospodarczej dawnej glorii.

Na Okolu jest muzeum. Tu się dowiesz o kanale,

poznasz jego dawne dzieje, kiedy istniał w pełnej chwale.

Napisała Eulalia Bydgoszczy

Zamek w Bydgoszczy - opowieść rymowana

   O zamku bydgoskim można znaleźć wiadomości w starych i nowych przewodnikach po Bydgoszczy, w Kalendarzu Bydgoskim czy w Wikipedii. 

   Ja przedstawiam  tu opowieść w formie rymowanej z nadzieją, że dzieci i młodzież łatwiej przyswoją sobie podstawowe wiadomości o tej ważnej w dziejach Bydgoszczy budowli.   

Bydgoszcz miała kiedyś zamek

murowany i obronny,

a na zamku pan starosta

ważne swe sprawował rządy.

Zamek bydgoski na makiecie dawnej Bydgoszczy

Król Kazimierz to rozkazał,

aby twierdzę zbudowano.

Budowa w średniowieczu. Zamek bydgoski zaczęto budować ok. 1343 r.

Miała bronić polskich granic.

Trudu tu nie żałowano. 

Makieta dawnej Bydgoszczy - zamek bydgoski jest w środkowej części  lewej strony zdjęcia

Zamek swoje baszty prężył

na wzgórzu, poza murami.

Otoczony wodą z fosy.

lśnił z dala umocnieniami.

Różni bardzo ważni goście

często tutaj przyjeżdżali -

monarchowie i książęta.

Kronikarze zapisali, 

że Kazimierz zwany Wielkim

nieraz zamek wizytował.

Jako fundatora miasta

lud z radością go przyjmował.

I Jadwiga, wnuczka Piastów

także zamek odwiedziła.

Wkrótce potem karmelitów

do Bydgoszczy sprowadziła.

Był tu też Kazimierz Słupski,

Jagiełło i Jagiellończyk,

i Jan Olbracht, Zygmunt Stary

na tym lista się nie kończy.

Także król Stefan Batory

zimą z Torunia  przyjechał.

Troski mieszczanom bydgoskim

okazywać nie zaniechał.

Po nim władcy z rodu Wazów

w naszym mieście przebywali

i w komnatach ze swą świtą

po królewsku ucztowali.

Wkrótce potem „potop szwedzki”

zalał Bydgoszcz aż po brzegi

i na zamku wrogi żołdak

miał swój wikt oraz noclegi.

Trwały bitwy, pertraktacje.

Szwedzi długo się bronili.

W końcu walkę tę przegrali,

ale zamek nasz zniszczyli.

Zamek Bydgoski - ruiny ok. 1895 r.

Legły w gruzach dumne baszty,

już nie lśniły umocnienia

i powoli dzielna twierdza

wpadła w mroki zapomnienia.

Nie umarła jednak pamięć

o Bydgoszczy dziejach dawnych.

Wciąż wskrzeszamy ją na nowo,

także o budowlach sławnych.

Zamek bydgoski - makieta w pobliżu miejsca, gdzie stał zamek

Jest nad Brdą makieta zamku. 

Znów lśnią mury, umocnienia,

aby o historii miasta

uczyć nowe pokolenia. 

Napisała Eulalia Ryszkowska